Bağışıklık Güçlendirme Stratejilerinde Yanlışlar ve Doğru Yaklaşımlar

Sonbahar ve kış aylarının gelmesiyle birlikte enfeksiyonlar kısa sürede artış gösterirken, bağışıklık sistemini olvandırmak her zamankinden daha önemli hale geliyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı, aynı zamanda fonksiyonel tıp alanında çalışmalar yapan Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, soğuk mevsimlerde bağışıklık sağlığını desteklemek, yalnızca bir takviyeye değil, bilimsel holistik yaşam tarzı değişikliklerine bağlıdır. Vitamin ve mineral takviyelerinin gelişigüzel kullanımı fayda yerine ciddi zarar olabilir. Bu yüzden, laboratuvar sonuçlarıyla eksiklikler belirlenmeden gelişigüzel takviyelere kullanılmamalı.

Prof. Dr. Öztürk, sonbaharda bağışıklığı artırmanın bilimsel 7 temel prensibini paylaştı. Ayrıca uyarılar ve önemli tavsiyelerde bulundu.

İç organlarımız ve mikroorganizmalar: Bağışıklığın temel taşları

Bağırsaklarımızda yaşayan bakteri, bağışıklık sisteminin kontrolü ve bedenin savunma mişların yapısında kritik rol üstleniyor. Yaklaşık %70 oranında bağışıklık hücreleri diğer organlarda değil bulunuyor. Klinik araştırmalar istikrarlı probiyotik ve prebiyotik tüketiminin, iyi bakterileri beslediğini ve yararlı bakterilerin sayısını arttırdığını gösteriyor. Bu da üst solunum yolu enfeksiyonlarının süresini ve şiddetini azaltmaya yardımcı. Bu nedenle, yoğurt, kefir, turşu gibi fermente gıdalar, soğan, sarımsak, pırasa, muz, lahanagiller ve pancar gibi besinleri ihmal etmeyin. Ancak, bu besinleri alırken, risk grubunda iseniz, öncelikle uzman bilgilendirme gerekiyor.

Vitaminler, mineraller ve bağışıklık: Dengeyi nasıl kurmalı?

D vitamini, C vitamini, çinko, demir ve B grubu vitaminler bağışıklık koruma mekanizmasında son derece önemli rol üstleniyor. Fakat bu vitamin ve minerallerin miktarları her bireye aynı kapsamda uygun bulunmamalı. Bunun yanı sıra, özellikle D vitamini düzey uzman kontrolüyle ölçülmeli ve eksiklik tespit edilmesi halinde, uygun destek planlanmalı. Çeşitli sebze-meyveler ve protein kaynaklarını içeren bir beslenme riayeti ise, vücudun ihtiyaçlarını desteklemesine yardımcı oluyor.

Yetersiz uyku, bedende iltihap ve kortizol hormonunun artmasına neden olur, böylece enfeksiyonlarla mücadelede etki düşer. Çalışmalar gün 7-9 saat düzenli uyumanın başlıca 23:00-04:00 saatleri arasında uyumanın hayati önem taşıdığını kanıtlamaktadır. Rahat uyku, melatonin hormonunun salgılanmasını tesvik eder.

Günlük fiziksel aktiviteler, bağışıklık seviyesini desteklemenin yanı sıra genel sağlığı da destekler. Haftada en az 150 dakika, örneğin 30 dakika tempolu yürüyüşler veya diğer aerobik aktiviteler, dinç bir yaşamın temel şehirlerinden biri. Tabii, egzersiz kişi yaşına özel olmalı. Dikkatli hareket etmek, aşırı zorlamadan ziyade tercih edilerek sağlam sağlanmalı.

Hidrasyon ve nemli mukozalar: Virüslere karşı ilk savunma

Kuruyan burun ve boğaz mukozası, virüslerin hücre içine tutunmasını kolaylaştırıyor. Bu nedenle, kış mevsiminde susama hissi küçüldüğünde, mukoza zarlarının kuru olmayan kalması önemlidir. Günlük sıvı ihtiyacı bireye göre değişebilir, yaş, fiziksel aktiviteye ve hava koşullarına göre farklılık gösterebilir. Ancak, herkes susuz kalmadan yeterince sıvı tüketmeli, gün boyunca susamaktan kaçınmalı. Bu şekilde, mukozaların daha nemli kalması sağlanır ve virüslerin sokulması kolaylaşır.

Güneş ışığı ve D vitamini: Kış aylarında dikkat edilmesi gerekenler

Yaz ve ilkbahar aylarında güneş, vücudun D vitamini üretimini destekliyor. Ancak, sonbahar ve aylarında, ülkemizin enleme ulaşmayı başaramayan UV-B ışınları nedeniyle D vitamini üretimi özellikle zorlaşıyor. Bu durumda, güneşli saatlerde dahi D vitamini üretilemediği için, dengeli beslenmeye önem vermek ve doktor kontrolünde destek almak önemli. Güvenli ve dengeli güneş ışığına maruz kalmak, melatonin üretimini sağlar ve bağışıklık sistemine katkı sağlar. D vitamini ekleri, ciddi dozlarda kullanıldığında vücuda zarar verebilir; bu nedenle, uzman kontrolünde ve dozda alınmalıdır.

Prof. Dr. Öztürk, kış boyunca enfeksiyonlardan korunmanın en önemli yollarından birinin, risk grubundakilere mevsimsel grip aşısı yaptırmak olduğunu belirtiyor. Ayrıca, kalabalık yerlerde maske takmak, hasta kişilerle yakın temastan uzak durmak ve elleri en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamak, enfeksiyon riskini azaltmaya yardımcı.